header2

piątek, 02 listopad 2012 18:14

Czynna ochrona szlaków migracyjnych ropuchy szarej

Czynna ochrona szlaków migracyjnych ropuchy szarej

(Bufo bufo) we Wrocławiu

Autor:

Aleksandra Kolanek

Uniwersytet Wrocławski, Studenckie Koło Naukowe Herpetologów

Korekta:

Mikołaj Kaczmarski

Zdjęcia:

Aleksandra Kolanek

Każdego roku na przełomie marca i kwietnia członkowie SKNH patrolują ulice przyległe do kąpieliska Morskie Oko i zbierają z jezdni osobniki żywe (następnie przenoszone do zbiornika wodnego), oraz martwe w celu określenia śmiertelności w populacji. Od 2010 r. projekt ten realizowany jest przez Studenckie Koło Naukowe Herpetologów Uniwersytetu Wrocławskiego.

W pierwszym roku zebrano i przeniesiono 822 żywe osobniki. Liczono też pary in ampleksus, których liczba wyniosła 212 par (w całkowitej liczbie żywych osobników). Martwych osobników zebrano 307 sztuk, co dało śmiertelność na poziomie 27%.

W roku 2011 zebrano i przeniesiono 1079 żywych osobników. Zaobserwowano 274 pary in ampleksus. Martwych osobników zebrano 200 sztuk. Różnica w trendzie migracyjnym samców i samic wyglądała podobnie jak w roku poprzednim – najpierw migrowały głównie samce, później liczba samic migrujących danego dnia była mniej więcej równa liczbie samców, aby na koniec obserwować głównie migrujące samice. Śmiertelność wyniosła 15,6% - wyraźny spadek w porównaniu do roku 2010. Najprawdopodobniej spowodowane to było wzrostem skuteczności akcji wynikającym z lepszego przygotowania członków SKNH – w roku 2011 ulice zaczęto patrolować na kilka dni przed spodziewanym początkiem migracji.

Para ropuch zabita przez samochdRopuchy szare - wiosenna migracjaStanowisko pracyZbiorowy ampleksus

W roku 2011 wyniki wzbogacono o dane meteorologiczne (uzyskane dzięki uprzejmości pracowników Zakładu Klimatologii i Ochrony Atmosfery UWr) i próbowano zanalizować wpływ pogody na przebieg migracji. Najsilniejsza, umiarkowana zależność została stwierdzona pomiędzy temperaturami powietrza, a liczebnością w poszczególnych dniach. Zgadza się to z wnioskami Juszczyka (1987), który stwierdza, że terminy pojawienia się ropuch są uzależnione od ogólnego stanu pogody, a zwłaszcza temperatur powietrza oraz jego obserwacji, iż brak deszczu nie powoduje przerwania wędrówki, a co za tym idzie, nie ma istotnego wpływu na jej przebieg.

Współczynnik płci badanej populacji ropuch szarych w latach 2010 i 2011 wynosił odpowiednio 1,73 : 1 oraz 1,85 : 1, dla porównania Juszczyk (1987) podaje współczynnik 1,5 : 1. Nie są to więc wyniki mocno odbiegające od ogólnego trendu populacyjnego.

W roku 2012 poszerzono zakres badań o pomiary morfometryczne osobników żywych, a próbki z osobników martwych przekazano Kołu Parazytologów Uwr. Stwierdzono 241 żywych osobników (w tym 22 pary in amplexus), 65 osobników martwych, śmiertelność osiągnęła próg 21 %. W porównaniu do wyników akcji w roku 2011 śmiertelność wzrosła. Może wynikać to z faktu, iż liczebność całkowita była o wiele mniejsza niż w latach ubiegłych. Za niską liczebność populacji w roku 2012 najprawdopodobniej odpowiadają warunki pogodowe. Niestety istnieje duże prawdopodobieństwo, iż duża część populacji zginęła w wyniku wymrożenia (podobne zjawisko było obserwowane na terenie całej Polski). Podczas 3 kolejnych sezonów w obrębie monitorowanego szlaku odnotowano także nieliczne żaby zielone (Rana esculenta complex), oraz ropuchy zielone (Pseudepidalea viridis).
LICZEBNO ROPUCH ODNOTOWANA PODCZAS TRWANIA BADA

Cała akcja ma jeszcze jeden pozytywny aspekt edukacyjny: mieszkańcy okazywali zainteresowanie i wyrażali swoje poparcie dla działań ochronnych, część osób na własną rękę zebrało z ulicy i przeniosło na teren kąpieliska pojedyncze osobniki (nieujęte w wynikach).

Planujemy kontynuować akcję w kolejnych latach.

Aleksandra Kolanek

Literatura:

Berger, L. Płazy i gady Polski, 2000. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa – Poznań. ISBN 83-01-13139-X.

Głowaciński, Z., Rafiński J. (red). Atlas płazów i gadów Polski. Status – rozmieszczenie – ochrona, 2003. GIOŚ, Warszawa. ISBN 83-7217-208-0.

Juszczyk, W. Płazy i gady krajowe. Część 2: Płazy – Amphibia, 1987. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa. ISBN 83-01-05696-7.

Kolanek, A., Turniak E. Czynna ochrona szlaków migracyjnych ropuchy szarej Bufo bufo (Linnaeus, 1758) w okolicy Morskiego Oka we Wrocławiu w latach 2010 - 2011. W: E. Szczęśniak, T. Tymiński (red.), Środowisko Dolnego Śląska oczami przyrodników, monografie nr IV, Wydawnictwo Przygotowalnia Pracowania DTP i Grafiki, Kraków 2012, ISBN: 978-83-63861-03-2

Łomnicki, A. Wprowadzenie do statystyki dla przyrodników, 2007. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

ISBN 978-83-01-13979-7.

 

Czytany 1622 razy Ostatnio zmieniany wtorek, 25 listopad 2014 21:50

Odwiedza nas 55 gości oraz 0 użytkowników.