header2

niedziela, 13 listopad 2011 21:21

Wrześniowe podsumowanie działalności Amphibian Ark (AArk)

Wrześniowe podsumowanie działalności Amphibian Ark (AArk)

Czym jest Amphibian Ark (AArk)?

Amphibian Ark (AArk) jest organizacją podejmującą problem czynnej ochrony płazów w skali globalnej. Powstała z inicjatywy WAZA (Światowego Stowarzyszenia Ogrodów Zoologicznych i Akwariów), a także dwóch jednostek IUCN (Światowej Unii Ochrony Przyrody) zajmujących się rozrodem zwierząt w niewoli i szeroko rozumianą ochroną płazów. Sztandarową misją jest zabezpieczenie populacji płazich w naturze, w tym pomoc w przetrwaniu tym gatunkom, których obecnie nie sposób chronić w środowisku naturalnym.

Około 1600 gatunków płazów jest bezpośrednio narażonych na wyginięcie w środowisku naturalnym. Dla kolejnych 2000 gatunków dane na temat liczebności są niewystarczające, aby określić poziom zagrożenia, ale w tej grupie z pewnością dominują gatunki narażone na wymarcie. Liczba gatunków, które potrzebują natychmiastowej pomocy, by przetrwać, cały czas rośnie. Jednym ze sposobów na spowolnienie procesu wymierania są programy hodowlane. Jest to tzw. ochrona ex situ - prowadzona w niewoli, poza naturalnym środowiskiem życia danego gatunku. W ramach tego typu programów prowadzi się rozmnażanie zagrożonych zwierząt w niewoli. Powstałe w ten sposób sztuczne populacje są "polisą ubezpieczeniową" w razie całkowitej zagłady gatunku w naturze. Osobnikami wyhodowanymi w niewoli zasila się również dzikie populacje.

Amphibian Ark (AArk) prowadzi wykaz programów ex situ realizowanych dla ochrony płazów. Równocześnie organizacja monitoruje ich przebieg. Do listy ciągle dołączane są nowe przedsięwzięcia - bieżące informacje można znaleźć na stronie internetowej: http://www.amphibianark.org

Do najdłużej prowadzonych programów należy program ochrony japońskich salamander olbrzymich (Andrias japonicus), realizowany od 1971 roku w zoo w Asa (Japonia). Natomiast u naszych zachodnich sąsiadów w zoo w Lipsku realizowany jest program ochrony ex situ dla żaby Darwina (Rhinoderma darwinii). Przedsięwzięcie jest realizowane w ramach międzynarodowej współpracy pomiędzy ogrodem zoologicznym i chilijskim Universidad de Concepcion.

Amphibian Ark ocenia każdy z etapów przeprowadzanych programów rozmnażania płazów w niewoli. Największą uwagę przywiązuje się dwóm aspektom: program powinien być przeprowadzany w kraju, gdzie występuje dany gatunek, a hodowla powinna dotyczyć wyłącznie jednej populacji danego gatunku (należy unikać sytuacji, kiedy w niewoli krzyżują się osobniki z populacji, które w naturalnych warunkach nie mają ze sobą kontaktu). Ma to na celu zachowanie czystości genetycznej, a także uniknięcie przenoszenia patogenów między populacjami.

Najnowsze podsumowanie prowadzonych programów (wrzesień 2011) przedstawia zarówno silne, jak i słabe strony prowadzonych przedsięwzięć. Z dobrych wieści należy wymienić poniższe:

- istnieją 124 niezależne od siebie programy hodowli obejmujące 103 zagrożone gatunki płazów
- programy realizuje się w 20 krajach, z czego 70% w obrębie zasięgu danego gatunku
- prawie 70% programów utrzymuje trwałą izolację populacji hodowlanych od osobników z innych populacji tego samego gatunku lub innych gatunków
- około 66% programów rozpoczętych zostało po roku 2005 (w tym roku stworzono "Plan Ochrony Płazów" - Amphibian Conservation Action Plan),
- 40% programów prowadzonych jest przez organizacje pozarządowe,
- spośród 103 gatunków objętych programem ochrony, 32 wybrane zostały podczas warsztatów realizowanych przez Amphibian Ark. Pozostałe 71 gatunków wytypowały organizacje z krajów, gdzie Amphibian Ark nie przeprowadziło jeszcze oceny zagrożeń (np. w Ekwadorze)

Prowadzenie czynnej ochrony płazów napotyka na liczne trudności. Podsumowanie przeprowadzone przez Amphibian Ark określa wiele zagadnień, na które należy kłaść nacisk podczas dalszej pracy:
- tylko w przypadku 12% gatunków przeprowadzono badania, które pozwalają jednoznacznie stwierdzić, że do programu wytypowano osobniki należące do jednej populacji (zachowano czystość genetyczną),
- tylko w 19% programów do założenia populacji hodowlanej wykorzystano wystarczającą liczbę zwierząt
- jedynie w ramach 16% programów prowadzona jest najprostsza forma zarządzania populacjami (księga hodowlana)
- w ramach tylko 39% programów wiarygodnie udokumentowano regularny i powtarzający się rozród osobników z pierwszego pokolenia zwierząt hodowlanych
- nadal pozostaje między 238 a 258 gatunków/populacji, określonych przez Amphibian Ark jako wymagających natychmiastowej pomocy, w przypadku których nie prowadzi się jeszcze programów ochrony ex situ. Oznacza to, że w chwili obecnej, tylko niewielka liczba gatunków, która wymaga naszej pilnej pomocy otrzymuje ją, chociaż w minimalnym stopniu.

Powyższe podsumowanie działalności Amphibian Ark pokazuje, że dla ratowania ginących płazów podejmuje się działania na dużą skalę. Jednak wciąż pozostaje bardzo duża liczba gatunków, które niezwłocznie potrzebują naszej pomocy. Dlatego prowadzonych projektów ochrony ex situ jest cały czas zbyt mało w porównaniu do potrzeb. Równocześnie prowadzone już projekty muszą być na bieżąco monitorowane i doskonalone, tak by inwestowane środki rzeczywiście zwiększały szansę przetrwania zagrożonych gatunków płazów.

Przekład:

Mikołaj Kaczmarski
Jan Kaczmarek

Na podstawie:

http://www.amphibianark.org/Newsletters/amphibian_ark_news_16.pdf

Czytany 1961 razy Ostatnio zmieniany wtorek, 25 listopad 2014 21:50

Odwiedza nas 181 gości oraz 0 użytkowników.